Marcel Aries is neuroloog-intensivist in het MUMC+ en oprichter van het HersenStrijd Fonds. Eva van Agt is professioneel wielrenster bij de Franse WorldTour-ploeg FDJ-Suez. In deze duocolumn verbinden zij hun werelden: topsport en hersengezondheid. Ze bespreken wat hen opvalt in hun werk én in hun gezamenlijke inzet tegen hersenletsel.
Daar ben ik weer, na een korte zomerstop. Een tijdje geleden kwam ik een interessant nieuwsbericht tegen: in Houten wordt momenteel geëxperimenteerd met een snelheidslimiet voor fietsers. Op een bepaald fietspad mag je nu nog maar maximaal 20 kilometer per uur rijden. Ook in Amsterdam zijn er plannen voor een test. Als wielrenner gingen mijn nekharen meteen overeind staan bij het lezen van deze berichten. Twintig kilometer per uur!? Als dit landelijk gaat gelden, hoe moet ik dan trainen? En als ik op de stadsfiets naar het station scheur om de trein te halen? Met een beetje meewind ga je al snel harder. Om nog maar te zwijgen over de afdalingen in het Heuvelland… Gelukkig las ik snel daarna dat fietsers mogen uitwijken naar de rijbaan.
Ook in het wielrennen gaan er stemmen op om de snelheden in koers te beperken. Door enorme vooruitgang op het gebied van aerodynamica gaan we steeds harder. In sprints worden bij de mannen tegenwoordig snelheden van 70 tot 80 kilometer per uur aangetikt. Vorig jaar wilde de UCI (de internationale organisatie voor wielersport) een proef doen met een maximumverzet, iets wat bij de jeugd overigens al jarenlang geldt. Uiteindelijk werd dit plan gedwarsboomd door SRAM (een bedrijf dat fietsonderdelen produceert) voor wie de financiële gevolgen een stuk groter zouden zijn dan voor zijn concurrenten.
Naar mijn mening zou de invoering van een maximumverzet niet de prioriteit moeten hebben. Zaken als slecht wegdek, verkeersobstakels en gevaarlijk rijgedrag van renners of motoren zorgen vaker voor ernstige valpartijen. En of je nu bij kunt trappen bij 70 of 80 kilometer per uur… Het letsel als gevolg van een valpartij zal bij die snelheden niet veel verschillen. Bovendien worden de meeste hoge snelheden sowieso niet bereikt door bij te trappen, maar door gebruik te maken van de slipstream. Een peloton kan enorm veel snelheid genereren door renners die snelheid opbouwen in de wielen en er vervolgens in aerodynamische houding voorbij vliegen – een soort wasmachine-effect.
Wat mij betreft is de invoering van een maximumverzet om snelheden in koers te beperken dus niet de juiste stap op dit moment. Hoe denk jij over een eventuele snelheidsbeperking op fietspaden?
Ook hier is de vakantie weer ten einde. In Spanje zorgde de hitte er bij ons voor dat de fietstochtjes in een wat rustiger tempo werden gereden. Iets wat ik overigens niet echt terugzag in de Tour de France voor dames en heren!
Allereerst: gefeliciteerd met je eerste overwinning. Het zat er natuurlijk al een tijdje aan te komen.
Ik heb het bericht over de snelheidsbeperking op het fietspad in Houten ook gelezen. Volgens mij is het nog een experiment, maar ik vind het goed dat er op verschillende manieren wordt gekeken hoe we het aantal fietsongelukken en de ernst ervan kunnen verminderen.
Ik ken het fietspad niet, maar ik kan me goed voorstellen dat er op piekmomenten een soort perfecte storm ontstaat: iedereen moet tegelijk naar werk, school of opvang en heeft haast. Wat mij daarbij vooral opvalt, zijn de grote verschillen in snelheid. De trage scholier wordt ingehaald door de gewone fietser (lees: ik) die weer wordt ingehaald door oma op de e-bike, die vervolgens wordt ingehaald door de speedpedelec-forens. En ondertussen zijn we allemaal met van alles bezig, behalve met het verkeer. Een fietsbel gebruiken we bovendien opvallend weinig.
Dus ik snap het idee om die ‘slipstream’ op het fietspad wat af te remmen. Bij een groot snelheidsverschil kan een kleine onverwachte beweging immers grote gevolgen hebben. Tegelijkertijd vraag ik me af hoe je zo’n limiet in de praktijk handhaaft. Hoe controleer je twintig kilometer per uur? En hoe weet de gewone fietser eigenlijk hoe hard hij rijdt? Of verplaatst het probleem zich straks simpelweg naar de rijbaan?
Ook Maastricht kent zo’n verkeersidee dat in theorie mooi klinkt. Op de Groene Loper krijgt de snellere fietser ruimte en is de auto te gast. Alleen gedraagt die “gast” zich niet altijd als een “gast”. Menig automobilist probeert mij toch in te halen, terwijl daar simpelweg geen ruimte voor is.
Tijdens de Amstel Gold Race heb ik als arts in een cabrio door de Limburgse holle wegen ook regelmatig gedacht: “Kunnen we allemaal niet gewoon even wat rustiger aan doen…?” Misschien is dat uiteindelijk wel de simpelste maatregel. Minder haast van A naar B. Al vermoed ik dat jij daar als wielrenster, zeker na je eerste overwinning, voorlopig nog niet helemaal van overtuigd bent!
Jaarlijks krijgen zo’n 130.000 Nederlanders te maken met hersenletsel. Op de intensive care van het Maastricht UMC+ worden dagelijks patiënten behandeld die vechten voor hun leven. Ondanks alle inzet en moderne zorg verlaat meer dan 60% van hen het ziekenhuis met een blijvende, ernstige handicap. En dat terwijl er al meer dan 25 jaar nauwelijks vooruitgang is geboekt in de behandeling van ernstig traumatisch hersenletsel. Dat moet veranderen.
Het HersenStrijd Fonds, ondergebracht als Fonds op Naam binnen het Universiteitsfonds Limburg, zet zich in voor een betere behandeling van hersenletsel. Met steun van derden financiert het fonds baanbrekend onderzoek aan de Universiteit Maastricht en MUMC+ om de hersendoorbloeding zo bij te sturen dat meer hersencellen kunnen herstellen op de intensive care. Hoe meer cellen genezen, hoe kleiner de kans dat de patiënt invalide raakt, wat een enorme verbetering van de kwaliteit van leven betekent. Daarnaast voert het fonds ook vele bewustwordingcampagnes rondom fietsveiligheid.